Nederland — Hulp & Advies

Overheidszaken na een overlijden (Nederland)

Na een overlijden moet je in Nederland vaak meerdere zaken regelen: gemeente/BRP, Belastingdienst (aangifte en soms erfbelasting), SVB (Anw), UWV (als er een uitkering liep), pensioenfondsen (nabestaandenpensioen), en praktische onderdelen zoals RDW en post. Deze pagina geeft je een duidelijke volgorde, checklists en officiële ingangen zodat je stap voor stap kunt werken.

Eerst dit (rust in de chaos)

Je hoeft niet alles in week 1 af te ronden. Start met “dossiers die geld en rechten openen” (Belastingdienst, SVB/UWV, pensioen).
Maak een “dossierlog”: instantie, datum, contact, wat is aangeleverd, dossiernummer, vervolgstap.
Gebruik officiële checklists als anker en vul aan met wat voor jullie situatie geldt.

Waar begin je (aanbevolen volgorde)

Een praktische volgorde die voorkomt dat je cruciale rechten/termijnen mist.

Overlijdensakte regelen/ontvangen en meerdere kopieën bewaren (digitaal scannen helpt enorm).
Situatie bepalen: was er een uitkering (UWV), Anw-recht mogelijk (SVB), liep er pensioen, waren er toeslagen, is er een voertuig, etc.
Belastingdienst: nabestaandenmachtiging en aangifte/afwikkeling.
SVB/UWV/pensioenfonds: dossiers starten (nabestaandenrechten/overlijdensuitkering).
Daarna: RDW (voertuig), PostNL (doorsturen post), overige abonnementen/verzekeringen/banken.

Officiële checklist (NL)

Rijksoverheid — “Overlijden: wat moet ik regelen?”

Documenten & gegevens (checklist)

Begin alvast met wat je wél hebt — je kunt veel dossiers al starten.

Overlijdensakte (kopieën + scan)
Identiteitsbewijs van de aanvrager/nabestaande
BSN van de overledene (indien beschikbaar)
IBAN/rekeningnummer voor uitbetalingen
Huwelijks-/partnerschapsgegevens (indien relevant)
Gegevens uitkering/pensioen (UWV/SVB/pensioenfonds)
Polissen/verzekeringen en bankoverzichten (om lopende posten te vinden)

Tip: maak één ‘kernpakket’

Overlijdensakte + ID + IBAN + bewijs relatie/rol (bijv. partner/erfgenaam/executeur). Dit is het pakket dat je het vaakst opnieuw nodig hebt.

Wie moet je informeren (prioriteiten)

Niet alles is ‘overheid’, maar dit is de kern die vaak direct impact heeft op geld en rechten.

Prioriteit 1: belasting, uitkeringen, pensioen

Belastingdienst (aangifte overledene, erfbelasting indien van toepassing, toeslagen/teruggaven) — Belastingdienst — “Na een overlijden”
SVB (Anw/nabestaandenuitkering — afhankelijk van voorwaarden) — SVB — Anw aanvragen
UWV (als er een UWV-uitkering liep: overlijdensuitkering/afwikkeling) — UWV — Overlijden
Pensioenfonds(en) (nabestaandenpensioen/partnerpensioen) — vaak apart per fonds.

Prioriteit 2: praktische overheidssystemen

RDW (voertuig erven/overschrijven) — RDW — Voertuig erven
PostNL (post doorsturen, zodat je niets mist) — PostNL — Nabestaandenservice

Vuistregel

Als je maar 3 dingen kunt doen: (1) Belastingdienst (machtiging/aangifte), (2) SVB/UWV (als van toepassing), (3) pensioenfonds(en). Dat zijn de dossiers die het vaakst de financiële basis bepalen.

Gemeente & BRP: aangifte overlijden + overlijdensakte

De verwerking via de gemeente is de basis — maar het vervangt niet alle vervolgacties.

In Nederland wordt een overlijden via de gemeente geregistreerd (BRP). In veel situaties doet een uitvaartondernemer dit (of helpt daarbij), maar dat kan per situatie verschillen. De overlijdensakte is vervolgens essentieel bij vrijwel alle instanties.

Startpunt (officieel)

Rijksoverheid — Checklist bij overlijden

Belastingdienst: aangifte, erfbelasting, toeslagen

Regel de nabestaandenmachtiging op tijd — zonder die kun je veel zaken niet online doen.

De Belastingdienst heeft een compleet nabestaandendossier met uitleg over inkomstenbelasting voor de overledene, erfbelasting en toeslagen. Belastingdienst — Na een overlijden

Nabestaandenmachtiging (online regelen)

Met een nabestaandenmachtiging kun je belasting- en toeslagzaken voor de overledene online regelen met je eigen DigiD (“voor iemand anders”). Wat is een nabestaandenmachtiging? · Nabestaandenmachtiging regelen (3 stappen)

Aangifte inkomstenbelasting voor de overledene

De Belastingdienst legt uit hoe je aangifte doet voor een overledene (en wanneer). Hoe doe ik aangifte voor een overledene?

Praktische tip

Vraag de nabestaandenmachtiging zo vroeg mogelijk aan. In drukke periodes kan verwerking tijd kosten. Zó voorkom je dat je vastloopt op online stappen die ‘eigenaar’-toegang vereisen.

SVB: Anw / nabestaandenuitkering

Niet iedereen heeft recht op Anw; controleer de voorwaarden en dien de aanvraag in als het kan.

De SVB is het loket voor de Algemene nabestaandenwet (Anw). Je kunt een nabestaandenuitkering aanvragen na het overlijden. SVB — Anw: nabestaandenuitkering aanvragen

Rijksoverheid geeft ook uitleg over wanneer je recht kunt hebben op Anw. Rijksoverheid — Recht op Anw (voorwaarden)

Wanneer dit prioriteit heeft

Als je partner is overleden en jouw inkomen/zekerheid verandert: check Anw meteen. Ook als je denkt “waarschijnlijk niet” — een snelle check voorkomt dat je later een mogelijke uitkering mist.

UWV: uitkering stopt + overlijdensuitkering

Als de overledene een UWV-uitkering had, stopt die meestal automatisch — nabestaanden kunnen recht hebben op een overlijdensuitkering.

UWV beschrijft wat je moet weten wanneer iemand met een UWV-uitkering overlijdt en wanneer je iets moet doorgeven. UWV — Overlijden

Rijksoverheid geeft een overzicht (bijv. WIA): de uitkering stopt en er is in veel gevallen een eenmalige overlijdensuitkering. Rijksoverheid — wat gebeurt er met mijn uitkering bij overlijden?

Tip

Als er meerdere uitkeringen/pensioenen liepen, noteer per instantie: “stopt automatisch?” en “is er een nabestaanden-/overlijdensuitkering?” Zo voorkom je dubbele uitbetalingen of terugvorderingen.

Pensioen: nabestaandenpensioen (pensioenfonds)

Vaak is dit een groot onderdeel van de inkomenszekerheid. Het loopt via het pensioenfonds van de overledene.

Nabestaandenpensioen (partner-/wezenpensioen) wordt doorgaans geregeld via het pensioenfonds waar de overledene pensioen opbouwde of ontvangt. De werkwijze en voorwaarden verschillen per fonds.

Praktische route (zonder zoekstress)

Zoek in administratie/bankafschriften naar: “pensioen”, “fonds”, “premie”, “uitvoerder”. Bel vervolgens het fonds en vraag: (1) is er nabestaandenpensioen? (2) welke documenten zijn nodig? (3) wanneer start de betaling?

RDW: voertuig erven / overschrijven (termijn)

Als je een voertuig erft, moet de tenaamstelling worden geregeld om verzekering/belasting/APK netjes af te wikkelen.

RDW legt uit wat je moet doen als je een voertuig erft. Belangrijk: als erfgenaam ben je verantwoordelijk voor verzekering, APK en motorrijtuigenbelasting totdat het voertuig is overgeschreven. RDW — Voertuig erven

Let op termijn

RDW noemt een termijn van 5 weken om het kenteken over te schrijven naar een nieuwe eigenaar. Plan dit in je eerste maand-checklist, zeker als het voertuig nog gebruikt wordt.

PostNL: post doorsturen (nabestaandenservice)

Eén van de meest onderschatte stappen: hiermee voorkom je gemiste brieven en onverwachte aanmaningen.

PostNL heeft een nabestaandenservice om post voor de overledene door te sturen naar een adres dat jij opgeeft, en om geadresseerde reclamepost te stoppen. PostNL — Nabestaandenservice

Waarom dit zoveel rust geeft

Je mist geen deadlines of betalingsverzoeken.
Je ontdekt sneller welke organisaties nog niet zijn geïnformeerd.
Je beperkt “verrassingen” in maand 2–3.

Praktische checklist: 7 dagen / 30 dagen / 3 maanden

Een realistische planning: eerst rechten/inkomen, daarna afronden.

Binnen 7 dagen (minimum nuttig)

Overlijdensakte(kopieën) verzamelen + digitaal scannen
Inventaris: uitkering (UWV?) / Anw mogelijk (SVB?) / pensioenfonds(en)?
Start Belastingdienst: nabestaandenmachtiging aanvragen
PostNL nabestaandenservice opzetten (indien mogelijk)

Binnen 30 dagen (grote dossiers starten)

Belasting: aangifte-route bepalen (overledene, eventuele toeslagen)
SVB: Anw checken en aanvragen indien van toepassing
UWV: overlijdensuitkering/afwikkeling als er een uitkering liep
Pensioenfonds(en): nabestaandenpensioen melden/aanvragen
RDW: voertuig overschrijven als er een voertuig in de nalatenschap is

Binnen 3 maanden (stabiliseren & afronden)

Dossiers opvolgen: ontbrekende stukken, bevestigingen, eerste betalingen
Controleer of post nu op het juiste adres binnenkomt
Werk je dossierlog bij (wat is afgerond, wat loopt nog)

Officiële checklist als anker